37 - De enharmoniek en tertsverwantschap
Enharmoniek is in principe mogelijk geworden door de invoering van de gelijkzwevende temperatuur; de stemming
ten tijde van J. S. Bach. In de harmonieleer komt de enharmoniek partieël en totaal voor.
Partiële enharmonisatie heeft betrekking op het enharmonisch verwisselen van enkele tonen van het akkoord.
Reden hiervoor is de stemvoering.
Totale enharmoniek heeft betrekking op het enharmonisch verwisselen van alle tonen van het akkoord.
Vaak is de reden hiervoor de leesbaarheid van het notenbeeld.
Tertsverwantschap is een verschijnsel wat veel voorkomt in de romantiek. Vooral in deze periode verwijden zich de
mogelijkheden van tonale relaties. In de periode daarvoor vormden vooral de kwint-, kwart- en parallelrelatie
de opeenvolgingen van toonsoorten.
(kwint = dominant; kwart = onderdominant).
Vanaf Schubert wordt de tertsverwantschap als nieuwe relatie ervaren.
Vanuit een toon zijn als tertsverwanten mogelijk:
- een grote terts boven de toon
- een grote terts onder de toon
- een kleine terts boven de toon
- een kleine terts onder de toon
Het is mogelijk om naar deze toonsoorten te moduleren, maar het is ook heel mooi om "botweg" in de oude toonsoort
af te sluiten en verder te gaan in de nieuwe.